انسان شناسی اقتصادی توسط لژ نشینان ته کلاس !آقایان بیات ،نصراللهی،صدرپور ارائه شد.
توضیحات استاد در تکمیل این مبحث:
موضوع انسان شناسی اقتصادی بررسی مناسبات تولید،توزیع ومصرف و بررسی الگوها و اشکال گوناگون رفتار اقتصادی در جامعه انسانی با تکیه بر توصیف و تبیین مناسبات اقتصادی بر پایه ی فرهنگ است.
موضوع و قلمرو آن با قلمرو علم اقتصاد تفاوت چندانی ندارد و میتوان گفت تنها تفاوت این دو بر میگردد به رویکرد انسان شناسانه ی انسان شناسی اقتصادی.موضوع علم اقتصاد بررسی مناسبات اقتصادی است از این نظر انسان شناسی اقتصادی هم بر همین منوال است اما رویکرد های آنها تفاوت های بارزی دارد از جمله:
۱.انسان شناسی مناسبات اقتصادی را در جوامع ابتدایی یا پیشامدرن یا سنتی بررسی میکند اما علم اقتصاد در جامعه ی مدرن مسائل اقتصادی را بررسی میکند.
۲.انسان شناسی تلاش میکند تا به بررسی نسبت بین انسان و اقتصاد بپردازد و میخواهد بداند اقتصاد چه نسبتی با مذهب ،سنت و به طور کلی شیوه ی زندگی انسانها دارد.اما مسئله اصلی اقتصاد دانان فهم سازوکار اقتصادی برای اهدافی عمدتا عملگرایانه مثل توسعه ی اقتصادی است
۳.انسان شناسی به منظور فهم مناسبات اقتصادی در چهارچوب فرهنگ به بررسی تطبیقی بین فرهنگ و نظام های اقتصادی پرداخته و از این طریق رابطه های بین فرهنگ و اقتصاد را توضیح میدهد.
مثلا فرهنگ و آداب و رسوم ژاپن و ایران با هم متفاوت است این تفاوت ها هر کدام چقدر در اقتصاد دخیل اند...
۴.انسان شناسی میخواهد با بررسی مردم نگارانه یا رویکردی معنا کاوانه و تکیه بر فهم درونی افراد از مناسبات اقتصادی به مسائل اقتصادی پی ببرد اما اقتصاد دانان می خواهندبه سنجش کمی اقتصاد پرداخته ،از این نظر علم اقتصاد جزو علوم کمی دیگر است.
۵.انسان شناسی اقتصادی در تلاش است تا به فهمی از انسان دست یابد:برای انسان شناسی مطالعه ی اقتصاد فی نفسه هدف نیست بلکه شناخت انسان در طول زمان و مکان میباشد ولی هدف نهایی مطالعات اقتصادی اقتصاددانان با توجه به اهداف عملگرایانه شناخت اصول اقتصادی است.
جامعه شناسان مثل انسان شناسان علاقه به شناخت رابطه ی نظام های اجتماعی با کنش های اجتماعی دارند
تمایز انسان شناسی اقتصادی و جامعه شناسی اقتصادی
۱.توجه جامعه شناس به ...............انسان معاصر
توجه انسان شناس به................انسان پیشامدرن و سنتی
۲.توجه جامعه شناس به...............جامعه ی مدرن
توجه انسان شناس به...............جامعه ی قبیله ای
۳.هدف نهایی جامعه شناس فهم انسان نیست و اساسا پرسش اصلی معطوف به جامعه است اما انسان شناسی هدف نهایی اش معطوف به انسان است.
۴.از لحاظ روش پژوهش جامعه شناسی اقتصادی :پیمایشی / کمی / تحصل گرایانه
انسان شناسی اقتصادی :اتنوگرافی / کیفی
.....................................................................................
کنش اقتصادی چیست؟خرید کردن،تولید و مصرف کالا بخشی از زندگی انسان است.انسان شناسان از نیمه ی دوم قرن ۱۹ میلادی مطالعه ی کنش اقتصادی را شروع کرده است.
انسان شناسی اولیه نگاه نهادگرایانه به همه چیز داشت و تلاش کردند تک تک کنش های نهادی بشر را در پرتو چشم انداز کل نگر خود توصیف و تبیین کنند.کنش اقتصادی مانند دین و هنر از ابتدای بشر با او همراه بوده است و پاره ای از ساختار اجتناب ناپذیر زندگی آنها بوده.بخش اعظم واقعیت عینی زندگی ما تامین خوراک و ...تولید و ... است که انسان شناسان نمی توانند از آن چشم پوشی کنند.. در این مطالعه اولین پرسش این است:کنش اقتصادی ،تولید چیست؟علومی مثل فلسفه و روان شناسی و تاریخ و ... هم با مسئله ی امرار معاش و نظام مبادله و تولید سروکار دارند.پس هر علم انسانی ناگذیر باید به پرسش بالا پاسخ دهد.پاسخ انسان شناسی به این سوال اینست:اقتصاد و مناسبات آن مثل کار و تلاش برای توزیع و مصرف است که ارتباط تنگاتنگ و ناگسستنی با فرهنگ انسان دارد.به نظر آنها کالایی که انسانها تولید میکنند در نظام های اسطوره ای و معنایی قرار میگیرند.
{کنش اقتصادی کنش صرفا مادی و سنجش پذیر نیست و کنش نمادین تفسیر شناسانه و معنایی است.}
ما میتوانیم به ۲ صورت به اقتصاد نگاه کنیم:
۱.کنش اقتصادی را امری خاص و ویژه بدانیم:هر جامعه ای اقتصاد خاص خود را دارد
۲.حوزه ی اقتصاد حوزه ای است که میتوان برای آن قوانین جهان شمول وضع کرد.
در دیدگاه استقلال گرایی گفته میشود که : تجربه ی تاریخی ملت ها کنش اقتصادی را محدود میکند.در دیدگاه دوم به نوعی از فرهنگ جهانی اقتصاد صحبت میشه.
البته دیدگاه سومی نیز هست:ما میتوانیم در بعضی از سطوح از استقلال گرایی و در بعضی سطوح از شمول گرایی استفاده کنیم
دیدگاه استقلال گرایی میگه قوانین تولید و توزیع را باید بر اساس مسائل آن جامعه مطرح کرد و فهمید.
انسان شناسان معتقدند نمی توان تعریف جهان شمولی از بازار داد زیرا فرهنگ ها و...قوانین خاصی بر هر بازاری پیاده میکنند.
۲سیستم در اقتصاد بشر وجود دارد:
۱.اقتصاد هدیه ای :که در آن پولی ردو بدل نمی شود و داد و ستدی صورت نمی گیرد و مردم در چهارچوب آئین ها نیاز های خود را برطرف میکنند.اقتصاد جوامع و قبایل تا قبل از مدرنیته ،هدیه ای بود.
۲.اقتصاد مبادله ای :...پول باعث شکل گیری مبادلات شد.
نکته:نظام های اقتصادی متاثر از سطح فناوری در هر دوره از جامعه هستند.
نکته۲:ماچگونه روش های تولید و ...را یاد میگیریم؟روش های انتقال فناوری تابعی است از نوع نظام فرهنگی.در جوامع ابتدایی این اتفاق به صورت سینه به سینه (نسل به نسل)بوده و به همین جهت روابط هم گرم تر بوده.اما امروزه این کار کمتر به صورت چهره به چهره رخ میدهد و به کمک موسسات آموزشی مثل دانشگاه و ...صورت میگیرد.
ما اغلب می اندیشیم اقتصاد پاسخ گوی نیاز مادی ماست اما با نگاهی عمیق تر متوجه میشویم اقتصاد با ایجاد تقسیم کار راهی برای سازماندهی اجتماعی است.
از اهداف اصلی مبادلات نشان دادن کنش اقتصادی است.در سیستم های جدید اقتصادی مبادلات به نوعی انجام میشود که ارتباط بین خریدار و فروشنده وجود ندارد. ولی مثلا در سنت ایرانی خرید کردن مسئله ایست که افراد به خاطر آن با دیگران چانه میزنند ،بحث میکنند و... . حتی گاهی بازار محلی برای بعضی مناسبات اجتماعی میشود مثل دوستی ،ازدواج و یا شایعه پراکنی !
پس بعد غیر اقتصادی کنش اقتصادی در جوامعی مثل ایران بسیار پر اهمیت است.
اونوقت شما میمونید که باید به تنهایی جواب استاد رو بدینااااا.....!
